Ինչպե՞ս սկսել բիզնես Հայաստանում. իրավական, հարկային և հաշվապահական առաջին քայլերը

ՀՀ-ն դարձել է արտասահմանյան ձեռնարկատերերի համար գործնական տարբերակ՝ բարենպաստ հարկային դրույքաչափերի, ցածր շահագործման ծախսերի և տարածաշրջանային ու միջազգային շուկաների հեշտ մուտքի շնորհիվ։ Բիզնես միջավայրի վերջին բարեփոխումները նպաստել են այդ աճին։

Երկրի տնտեսական ազատության ցուցանիշը հասել է 67.1-ի, ինչի շնորհիվ տնտեսությունը 2026 թվականի Տնտեսական ազատության ինդեքսում զբաղեցրել է 52-րդ տեղը և գերազանցել բազմաթիվ ԵՄ անդամ պետությունների։ ՓՄՁ-ները կազմում են ՀՀ-ում գրանցված ձեռնարկությունների ավելի քան 99%-ը և հանդիսանում են տնտեսական ակտիվության հիմնական շարժիչ ուժը. օրենքները հարմարեցված են ոլորտի կարիքներին՝ ներառյալ բազմաթիվ ֆինանսական աջակցության ծրագրեր և հարկային արտոնություններ։

Հայաստանում գործարարությամբ զբաղվելու հիմնական սկզբունքները

Ծառայությունների թվայնացումը, այդ թվում՝ բիզնեսի գրանցման և հարկման գործընթացների, դարձրել է բիզնեսի վարումը ավելի մատչելի տեղական և օտարերկրյա ձեռնարկատերերի համար։ Բացի այդ, հայկական օրենսդրությունը ոչ ռեզիդենտներին, մի քանի սահմանափակումներով, տալիս է բիզնես գրանցելու հավասար իրավունքներ։ Ուստի, եթե փորձենք կարճ բնութագրել բիզնես միջավայրը, դա կլինի՝

• բիզնեսի պարզ գրանցում,

• 100%-անոց բիզնեսի սեփականություն օտարերկրյա ներդրողների համար,

• հարկային խթաններ,

• թվային թափանցիկություն,

• լիբերալ բանկային միջավայր,

• բաց առևտրային քաղաքականություն,

• հարաբերությունների վրա հիմնված բիզնես մշակույթ,

• բազմալեզու աշխատուժ։ 

Բիզնեսի գրանցման գործընթացը Հայաստանում

Բիզնես միջավայրում և գործընթացներում շարունակական բարելավումների շնորհիվ ձեռնարկությունները կարող են մեկ ժամում անվճար գրանցել ընկերություն։ Բիզնեսի կառուցվածքից կախված` գրանցման և փաստաթղթավորման ընթացակարգերը մի փոքր տարբերվում են, սակայն ստորև նշված քայլերը վերաբերում են բոլոր բիզնես մոդելներին.

• Բիզնեսի կառուցվածքի ընտրություն,

• Բիզնեսի անվան ընտրություն,

• Պահանջվող փաստաթղթերի պատրաստում,

• Գրանցման դիմումի ներկայացում։

Այն ռեզիդենտները, որոնք ունեն ID քարտ, կարող է գրանցվել առցանց։ Ոչ ռեզիդենտների և թվային ստորագրություններ չունեցող անձանց համար գրանցումը պետք է կատարվի անձամբ՝ Արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ​​ռեգիստրի գործակալությունում:

Բիզնեսի կառուցվածք և գրանցում

Իրավական կառուցվածքը միայն ձևականություն չէ, այն որոշում է անձնական պատասխանատվությունը, հարկումը և հաշվետվությունների պահանջները։

Անհատ Ձեռնարկատեր (ԱՁ)

Ահատ ձեռնարկատիրությունը (ԱՁ) ՀՀ-ում բիզնեսի ամենապարզ և ամենաարագ կառուցվածքներից մեկն է։ Պետական ​​գրանցման վճարը 3,000 դրամ է։

ԱՁ-ի հիմնական հարկային ռեժիմներ և դրույքաչափեր.

• 0% միկրոբիզնեսի հարկ,

• Շրջանառության հարկ՝ կախված գործունեության տեսակից,

• 20% եկամտային հարկերի վրա,

• 20% ԱԱՀ ընդհանուր համակարգով,

• Շահութահարկը պարզեցված համակարգերի դեպքում, որպես կանոն, առանձին ԱՁ-ի նկատմամբ կիրառելի չէ:

Ներկայումս ԱՁ-ն հարմար է ֆրիլանսերների, խորհրդատուների, փոքր ծառայություններ մատուցողների, ՏՏ մասնագետների կամ ինքնազբաղված մասնագետների համար, ովքեր չեն պահանջում բարդ կորպորատիվ կառուցվածք

Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն (ՍՊԸ)

ՀՀ-ում բիզնես միջավայրում գործող տեղական ձեռնարկատերերի կամ օտարերկրյա ընկերությունների մեծ մասը հաճախ ընտրում է այս կառուցվածքը, քանի որ այն առաջարկում է ավելի մեծ ճկունություն։ Այն ավելի հարմար է ՓՄՁ-ների, ստարտափների, աութսորս ընկերությունների և օտարերկրյա սեփական բիզնեսների համար։ Գրանցումն անվճար է և տևում է մոտ մեկ ժամ։

ՍՊԸ-ները գործում են կա՛մ շրջանառության հարկային ռեժիմով, կա՛մ ընդհանուր հարկային համակարգով, որը ներառում է 20% ԱԱՀ, 18% շահութահարկ, 20% աշխատավարձից եկամտային հարկ և բաժնետոմսային շահաբաժինների հարկում։

Շատ օտարերկրյա ձեռնարկատերեր սկզբում գրանցում են Անհատ ձեռնարկատեր (ԱՁ), քանի որ գործընթացը պարզ է, իսկ հետո, երբ բիզնեսը աճում է կամ զարգանում է, փոխում են ՍՊԸ-ի կարգավիճակի:

Բաժնետիրական ընկերություն (ԲԸ)

Բաժնետիրական ընկերությունները (ՓԲԸ-ներ և ԲԲԸ-ներ) սովորաբար օգտագործվում են ավելի մեծ բիզնեսների, ներդրումային կառուցվածքների և այն կազմակերպությունների համար, որոնք պլանավորում են թողարկել բաժնետոմսեր կամ ներգրավել ներդրողներ։ Այս մոդելում կանոնադրական կապիտալը բաժանվում է բաժնետոմսերի։ 

Բաժնետիրական ընկերության հիմնական հարկային դրույքաչափերը ընդհանուր հարկման համակարգի ներքո՝

• 20% ԱԱՀ,

• 18% շահութահարկ,

• Շահաբաժինների հարկում,

• 20% աշխատողների աշխատավարձից եկամտային հարկ:

Ընկերություններն ընտրում են այս կառուցվածքը, երբ պլանավորում են ներդրումներ ներգրավել կամ գործել ավելի մեծ մասշտաբով։

Գործընկերություններ և համատեղ ձեռնարկություններ

Գործընկերություններն ու համատեղ ձեռնարկությունները օգտագործվում են համագործակցային նախագծերի, օտարերկրյա ներդրումների, շինարարական նախագծերի կամ ոլորտային հատուկ գործունեությունների համար։

Հարկային կառուցվածքը կախված է ընտրված իրավական ձևից, եկամտային մոդելից, բաժնետերերի կազմից և գործունեության տեսակներից։

Մասնաճյուղեր և ներկայացուցչական գրասենյակներ

Արտասահմանյան ընկերությունները, ինչպիսիք են միջազգային կորպորացիաները կամ օտարերկրյա ծառայություններ մատուցողները, ՀՀ-ում գրանցում են կա՛մ մասնաճյուղ, կա՛մ ներկայացուցչություն։

Մասնաճյուղը իրականացնում է առևտրային գործունեություն, իսկ ներկայացուցչությունը սահմանափակվում է ոչ առևտրային գործառույթներով (օրինակ՝ ներկայացուցչական, մարքեթինգային կամ համակարգող): Գրանցման վճարը կազմում է 13,000 ՀՀ դրամ և կարող է տևել մինչև 2 աշխատանքային օր: 

Ներկայացուցչությունները սովորաբար ունեն սահմանափակ կամ զրոյական հարկային պարտավորություններ՝ կախված գործունեության տեսակից։

Հիմնադրամներ և հասարակական կազմակերպություններ (ՀԿ-ներ)

Ըստ վերջին տվյալների՝ ՀՀ-ում գրանցված են ավելի քան 5,000 ՀԿ-ներ, որոնք հովանավորվում են տեղական և միջազգային կազմակերպությունների կողմից։ Այդ ոչ առևտրային իրավաբանական անձինք օգտագործվում են կրթական, բարեգործական, մշակութային, հետազոտական, սոցիալական ազդեցության և դրամաշնորհներով ֆինանսավորվող գործունեությունների համար։

Չնայած ՀԿ-ները եկամուտներ չեն հետապնդում, դրանք, այնուամենայնիվ, վարում են հաշվապահություն, ներկայացնում հաշվետվություններ և ունեն համապատասխան պարտավորություններ՝ ըստ ՀՀ օրենսդրության։ Բացի այդ, առևտրային եկամուտներ ապահովող գործունեությունը ենթակա է հարկման շահութահարկի, ԱԱՀ-ի, աշխատողների մասով եկամտային հարկի և աշխատավարձից պահվող այլ հարկերի մասով:

Հարկում և ֆինանսական համապատասխանություն

Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում ՀՀ-ում հարկային համակարգը փոփոխվում է, և՛ բարելավվում է, և՛ յուրաքանչյուր նոր թարմացում բերում է ավելի մեծ թափանցիկություն և նոր խթաններ։ ՀՀ-ում գործում են մի քանի հարկային ռեժիմներ, որոնցից յուրաքանչյուրը կիրառելի է որոշակի բիզնես մոդելի համար։ 

Ավելացված արժեքի հարկ (ԱԱՀ) – 20%

ՀՀ-ում ԱԱՀ-ի ստանդարտ դրույքաչափը 20%-ն է։ ԱԱՀ-ով գրանցված ընկերությունները պետք է՝ 

• Հարկային հաշիվներ կազմեն,

• Ամսական հաշվետվություններ ներկայացնեն,

• Հաշվապահական գրանցումներ և փաստաթղթեր վարեն,

• Օգտագործեն էլեկտրոնային հարկային հաշվետվության համակարգերը:

Եկամտահարկ – 20%

Հայաստանում կիրառում է 20% միատեսակ անձնական եկամտային հարկ՝ աշխատավարձի և դրան հավասարեցված այլ վճարների մասով, եկամուտների մեծ մասի համար՝ թե՛ ռեզիդենտների, թե՛ ոչ ռեզիդենտների համար: Գործատուները պահում և փոխանցում են աշխատակիցների եկամտային հարկերը պետական բյուջե:

Եկամտային հարկից բացի, գործատուները պետք է նաև՝

• Ներկայացնեն ամսական եկամտային հարկի հաշվետվություն,

• Գրանցեն աշխատակիցներին,

• Հաշվարկեն դրոշմանիշային վճարները,

• Հաշվարկեն  կենսաթոշակային/սոցիալական վճարները համապատասխան դեպքերում։

Շահութահարկ – 18%

Հայաստանում շահութահարկի ստանդարտ դրույքաչափը 18% է։ Հարկը կիրառվում է հարկվող շահույթի, ոչ թե ընդհանուր եկամուտի վրա։ Հայկական ռեզիդենտ կազմակերպությունները, որպես կանոն, հարկվում են համաշխարհային եկամուտի վրա, իսկ ոչ ռեզիդենտ ընկերությունները՝ հայկական աղբյուրներից ստացված եկամուտի վրա։

Միկրոբիզնեսի հարկման համակարգ – 0%

Սա միկրո և փոքր ձեռնարկությունների համար ՀՀ-ի ամենահետաքրքիր հարկային խթաններից մեկն է։ Տարեկան  24 միլիոն ՀՀ դրամից քիչ շրջանառություն ունեցող ձեռնարկությունները ստանում են 0% հարկում շահութահարկի, ԱԱՀ-ի և շրջանառության հարկի համար։

Միկրոբիզնեսներ են համարվում ֆրիլանսերները, փոքր ծավալով ծառայություններ մատուցողները, ընտանեկան բիզնեսները և անհատ ձեռնարկատերերը (ԱՁ):

Միկրոբիզնեսն ունի ֆիքսված հարկեր՝

• Դրոշմանիշային վճար - 12,000-ից մինչև 120,000 ՀՀ դրամ/տարի,

• Առողջապահության  ապահովագրություն - 129,600 AMD (երբ նախորդ տարվա շրջանառությունը գերազանցել է 2,4 միլիոն ՀՀ դրամը)

Այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր գործունեություններն են, որ համապատասխանում են այս ռեժիմին։ Որոշ ոլորտներ, այդ թվում՝ որոշ մասնագիտական ծառայություններ, ֆինանսական գործունեություններ և մանրածախ առևտրի օբյեկտներ, բացառված են այս ռեժիմից։

Շրջանառության հարկ / Պարզեցված հարկման համակարգ

Շրջանառության հարկը հաշվարկվում է շրջանառության վրա և փոխարինում է ԱԱՀ-ին և շահութահարկին։ Այս հարկման համակարգը կիրառվում է այն ձեռնարկությունների նկատմամբ, որոնց նախորդ տարվա շրջանառությունը չի գերազանցում 115 միլիոն ՀՀ դրամը։ 

Շրջանառության հարկի դրույքաչափը կախված է գործունեության տեսակից։

• Առևտրային գործունեություն — 10%, ծախսերի փաստաթղթավորման դեպքում հարկի չափը նվազեցվում է,

• ՏՏ և հետազոտություն և զարգացում — 1%,

• Արտադրություն — 7%, ծախսերի փաստաթղթավորման դեպքում հարկի չափը նվազեցվում է,

• Ծառայություններ — սովորաբար 10%, ծախսերի փաստաթղթավորման դեպքում հարկի չափը նվազեցվում է,

• Հանրային սննդի ծառայություններ — 6%, ծախսերի փաստաթղթավորման դեպքում հարկի չափը նվազեցվում է,

• Վարձույթից ստացված եկամուտ և ռոյալթիներ — 10%։

Անհատ ձեռնարկատերերը (ԱՁ) ունեն հաստատուն հարկեր՝

• Դրոշմանիշային վճար - 12,000 ՀՀ դրամ (երբ շրջանառությունը տարեկան մինչև 12 միլիոն ՀՀ դրամ) կամ 120,000 (երբ շրջանառությունը գերազանցում է 12 միլիոն ՀՀ դրամ),

• Սոցիալական վճար - 5,000 ՀՀ դրամ/ամիս,

• Շահութահարկ - 5,000 ՀՀ դրամ/ամիս,

• Առողջապահության ապահովագրություն - 129,600 ՀՀ դրամ (երբ նախորդ տարվա շրջանառությունը գերազանցել է 2,4 միլիոն ՀՀ դրամը)։

ՏՏ ընկերությունները հաճախ ընտրում են շրջանառության հարկի համակարգը իրենց սկզբնական և աճի փուլերում։

Ընդհանուր հարկման համակարգ

Խոշոր ձեռնարկությունները, որոնք չեն համապատասխանում հատուկ հարկման համակարգին կամ չեն ընտրում որևէ համակարգ, գործում են ընդհանուր հարկման համակարգի ներքո, որը ներառում է ԱԱՀ, շահութահարկ, աշխատավարձից հարկեր, ամբողջական հաշվապահություն և փաստաթղթավորում, ֆինանսական հաշվետվությունների պարտավորություն և գործունեության վրա հիմնված հավելյալ վճարներ։

Շահաբաժնից հարկ

Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության համաձայն՝ շահաբաժինները հարկվում են 5%-ով կամ 10%-ով։ Շահաբաժիններից ստացված եկամտային հարկը վերադարձվում է, եթե դրանք նույն տարվա ընթացքում ներդրվում են նույն ընկերությունում։ Ռեզիդենտների համար հարկային դրույքաչափը 5% է, իսկ ոչ ռեզիդենտների համար՝ 10%։

Հայաստանում բիզնես սկսելը Քոնֆիդո Ըդվեյզորիի հետ

Հայաստանում կազմակերպություն գրանցելը կարող է լինել ամենաքիչ մարտահրավերային քայլը, սակայն անխափան գործունեության ապահովումը կախված է տեղական կանոնակարգերի և օրենսդրության իմացությունից։ Կազմակերպությունները կարող են ունենալ իրավաբանների, հաշվապահների և խորհրդատուների ներքին թիմ կամ այս ծառայությունները վստահել պրոֆեսիոնալ կազմակերպության։ Այս համատեքստում Confido Advisory-ն կարող է լինել հուսալի գործընկեր տեղական և օտարերկրյա ձեռնարկությունների համար, որոնք մուտք են գործում ՀՀ:

Քոնֆիդոն առաջարկում է՝

• Բիզնեսի գրանցում և իրավաբանական աջակցություն,

• Հաշվապահական և հարկային խորհրդատվություն,

• Անձնակազմի կառավարման և աշխատանքի իրավունքի խորհրդատվություն,

• Բանկային հաշիվներ բացելու աջակցություն,

• Շարունակական իրավաբանական և պայմանագրային աջակցություն,

• Դատական ներկայացուցչություն։

Այս ծառայությունները օգնում են ընկերություններին պարզեցնել գործառնական գործընթացները, նվազեցնել վարչարարական բեռը և պահպանել կարգավորման համապատասխանությունը՝ գործելով ՀՀ-ում։

Ամփոփում

Շատ օտարերկրացիների համար ՀՀ-ն այլևս ժամանակավոր տարբերակ չէ, այլ դարձել է երկարաժամկետ օպերատիվ հենակետ աութսորսինգ, ՏՏ ծառայությունների և միջազգային առևտրի համար։ 2022 թվականի դրությամբ գրանցվել է ավելի քան 11 000 նոր բիզնես, ինչը զգալի աճ է նախորդ տարիների համեմատ։ 

Միևնույն ժամանակ, երկարաժամկետ բիզնես գործունեությունը դեռևս կախված է համապատասխան իրավաբանական, հաշվապահական և հարկային համապատասխանության ապահովումից։ 

Մասնագիտական աջակցության մատակարարները, ինչպիսիք են Confido Advisory-ն, կարող են օգնել ձեռներեցներին ամբողջ գործընթացի ընթացքում՝ սկսած ընկերության գրանցումից մինչև շարունակական հաշվապահական հաշվառում, թե՛ ռեզիդենտների, թե՛ ոչ ռեզիդենտների համար։ Բազմալեզու աջակցությունը, հեռահար մուտքը և պրոֆեսիոնալ թիմը կօգնեն ձեզ ավելի արագ և վստահորեն մուտք գործել հայկական շուկա։

Հաճախ տրվող հարցեր՝ կապված Հայաստանում բիզնես սկսելու հետ

Ի՞նչն է Հայաստանը դարձնում գրավիչ բիզնեսը տեղափոխելու համար

Բիզնեսը տեղափոխելիս հաշվի են առնում մի շարք գործոններ՝ հարկային դրույքաչափերը, բիզնեսի կարգավորումները, աշխատուժը և միջազգային շուկաների հասանելիությունը: ՀՀ-ն առաջարկում է մրցունակ հարկային պայմաններ, բիզնեսի առցանց գրանցում և պրոֆեսիոնալ տաղանդների պաշար: 

Ինչպես սկսել բիզնես Հայաստանում․ առաջին քայլերը ձեռնարկատերի համար

Բիզնեսի տեսակից կախված (ԱՁ, ՍՊԸ, ՓԲԸ, ԲԲԸ կամ ՀԿ)՝ գրանցման համար պահանջվում են անձնագիր (ոչ ռեզիդենտների համար՝ հայերեն թարգմանված, նոտարական կարգով վավերացված), տեղական հեռախոսահամար, կանոնադրական կապիտալի չափ և տեղական հասցե (ընդունելի է նաև վիրտուալ գրասենյակի հասցեն):

Որո՞նք են ամենատարածված սխալները Հայաստանում բիզնես սկսելիս

Բիզնես գրանցելիս ամենատարածված սխալներից մեկը սխալ հարկման համակարգ ընտրելն է կամ գրանցման վերջնաժամկետի բաց թողնումը։ Եթե բիզնեսը չի ընտրում իր հարկման համակարգը, ավտոմատ կերպով կիրառվում է հարկման ընդհանուր համակարգը, ինչը կարող է առաջացնել լրացուցիչ հարկային բեռ։ Հաշվապահությունը, աշխատակիցների ընդունման գործընթացը և աշխատավարձերի կառավարումը բիզնեսների առջև ծառացած մյուս սովորական մարտահրավերներն են։

Որքա՞ն են Հայաստանում ծառայությունները հասանելի օտարերկրացիների համար

ՀՀ-ում ծառայությունների մեծ մասը բազմալեզու է և օտարերկրացիների համար հասանելի է առցանց հարթակների և խորհրդատվական գործակալությունների միջոցով: Շատ ընկերություններ, ինչպիսիք են Confido Advisory-ն, օգնում են բիզնեսի գրանցմանը A-ից Z և տրամադրում շարունակական աջակցություն:

Որքա՞ն հեշտ է օտարերկրացիների համար Հայաստանում բանկային հաշիվ բացել

ՀՀ-ում գործող 18 առևտրային բանկերն առաջարկում են ոչ ռեզիդենտների համար հաշիվ գրանցելու հնարավորություն։ Բանկերը սովորաբար պահանջում են վավեր անձնագիր, հասցեի ապացույց (վարձակալության պայմանագիր կամ հյուրանոցի փաստաթուղթ), եկամուտների փաստաթուղթ (բիզնեսի սեփականության ապացույց), նպատակի հայտարարություն (ներառյալ սպասվող գործարքների ծավալները և միջոցների աղբյուրը), սոցիալական ծառայության համարանիշ, հարկային ռեզիդենտության հայտարարագիր և FACTA ձևաթուղթ ԱՄՆ ռեզիդենտների համար։

Ո՞ր երկրների քաղաքացիները կարող են բիզնես սկսել Հայաստանում

ՀՀ-ն բիզնեսի սեփականության նկատմամբ չի սահմանում բնակության, քաղաքացիության կամ գործընկերության սահմանափակումներ։ 

Որքա՞ն արժե հաշվապահական ծառայությունը Հայաստանում

Հաշվապահական ծառայությունների գինը կախված է սեփականության ձևից, հարկային համակարգից, գործունեության տեսակից, աշխատակիցների թվից և ամսական շրջանառությունից: Փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար բազային սակագինը կարող է տատանվել 50,000-ից մինչև 350,000 դրամ:

Արդյո՞ք հնարավոր է Հայաստանի ռեզիդենտ դառնալ բիզնես սկսելու միջոցով

Հայաստանը ռեզիդենտության թույլտվություն է տրամադրում մի շարք պայմանների հիման վրա, և բիզնես ունենալը դրանցից մեկն է:  Բիզնեսի սեփականատերը կարող է դիմել ինչպես ժամանակավոր (վավեր է 1 տարի, երկարաձգման հնարավորությամբ), այնպես էլ մշտական ռեզիդենտության (5 տարի, երկարաձգման հնարավորությամբ):

Ո՞ր իրավաբանական անձի տեսակն է լավագույնը Հայաստանում բիզնես սկսելու համար

Այս հարցի միանշանակ պատասխան չկա, քանի որ յուրաքանչյուր տեսակ ծառայում է կոնկրետ կարիքներին։ Ամենահայտնի մոդելը ՍՊԸ-ն է, որը հարմար է ստարտափների և ՓՄՁ-ների համար։ Անհատ ձեռնարկատերը (ԱՁ) առավել հարմար է ֆրիլանսերների, միկրո կամ ցածր ռիսկային բիզնեսների համար։

Ի՞նչ է պահանջվում Հայաստանում անհատ ձեռնարկատեր գրանցվելու համար

Ձեռնարկատերը կարող է գրանցվել առցանց կամ օֆլայն: Առցանց գրանցումը հասանելի է տեղական ID քարտ կամ YesEm նույնականացման քարտ ունեցող անհատների համար: ոչ ռեզիդենտների համար օֆլայն գրանցման համար պահանջվում է փաստաթղթերի փաթեթ՝ անձնագրի բնօրինակ՝ հայերեն թարգմանությամբ, նոտարական կարգով վավերացված, դիմումի ձևաթուղթ, ՀԾՀ կամ ՀԾՀ-ի բացակայության մասին տեղեկանք: Փաստաթղթերը պետք է ներկայացվեն անձամբ Արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունում, պետական ռեգիստրի տարածքային բաժիններում կամ Haypost մասնաճյուղերում։ Գրանցման վճարը կազմում է 3,000 ՀՀ դրամ, և գործընթացը կարող է տևել 1 ժամից մինչև 1 աշխատանքային օր։

Ի՞նչ է պահանջվում օտարերկրյա ընկերությունից Հայաստանում մասնաճյուղ բացելու համար

Օտարերկրյա ընկերության մասնաճյուղի գրանցման համար պահանջվում են հետևյալ փաստաթղթերը՝

• Մայր ընկերության որոշումը մասնաճյուղ հիմնելու մասին,

• Մայր ընկերության կանոնադրությունը՝ նոտարական վավերացված թարգմանությամբ,

• Տեղական մասնաճյուղի կանոնադրությունը,

• Մայր ընկերության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրից քաղվածք, նոտարական վավերացված թարգմանությամբ,

• Ստեղծման փաստաթղթեր, այդ թվում՝ հասցեի ապացույց,

• Շահառոււների մասին տեղեկություններ։

Մնացած փաստաթղթերը լրացվում են տեղում՝ Պետական ռեգիստրում։ Գրանցման գործընթացը կարող է տևել մինչև 10 աշխատանքային օր։

Կարո՞ղ են Հայաստանում գործող ձեռնարկությունները սպասարկել համշխարհային շուկաներում

աշխարհագրական դիրքը հնարավորություն է տալիս մուտք ունենալ Եվրասիական տնտեսական միություն և Եվրոպական միություն։ Բացի այդ, 2025 թվականին Հայաստանը և ԱՄՆ-ը ստորագրել են ռազմավարական գործընկերության հռչակագիր՝ տնտեսական համագործակցությունն ու դիմադրողականությունը ընդլայնելու համար, ինչը հնարավորություն է տալիս մուտք ունենալ ԱՄՆ շուկա։ 

Որքա՞ն բարեհաճ է Հայաստանի հարկյին համակարգը բիզնեսների նկատմամբ

Բարելավված հարկային համակարգը թափանցիկ է և ստեղծված է աջակցելու ինչպես տեղական, այնպես էլ օտարերկրյա ձեռնարկություններին։ Ամբողջ համակարգը թվայնացված է, ինչը թույլ է տալիս ձեռնարկություններին առցանց ներկայացնել հարկային հաշվետվություններ։ 

Կարևո՞ր է, որ Հայաստանում գործող ձեռնարկություններն ունենան հաշվապահ

Չնայած հարկային համակարգը թափանցիկ է, օրենքները կարող են շփոթեցնող լինել, և մեկ սխալը կարող է հանգեցնել հավելյալ վճարների։ Հմուտ հաշվապահական աջակցությունն օգնում է ձեռնարկություններին պահպանել հարկային կանոնակարգերը, խուսափել տուգանքներից և ավելի արդյունավետ կառավարել հաշվետվությունների պահանջները։

Հայաստանում գործող բիզնեսն արդյո՞ք պետք է ունենա պարբերական իրավաբանական աջակցություն

Իրավաբանական աջակցությունը օգնում է ձեռնարկություններին կառավարել կարգավորող փոփոխությունները, պայմանագրերը, համապատասխանության խնդիրները և գործառնական ռիսկերը։ Սա հատկապես օգտակար է այն ընկերությունների համար, որոնք առաջին անգամ են մտնում հայկական շուկա։

Ի՞նչ աջակցություն է ցուցաբերում Քոնֆիդոն այն ընկերություններին, որոնք տեղափոխվում են Հայաստան

Քոնֆիդո Ըդվայզորին կազմակերպություններին և անհատներին տրամադրում է խորհրդատվական ծառայություններ, այդ թվում՝ բիզնեսի գրանցում և շարունակական աջակցություն, հաշվապահական և հարկային խորհրդատվական ծառայություններ, բանկային հաշիվների բացում, լիցենզիաների և թույլտվությունների ձեռքբերում, պայմանագրերի կազմում և գործարքների իրավաբանական ուղեկցում։

Որքա՞ն հեշտ է Հայաստանում մասնագետներ գտնելը

Չնայած որոշ ոլորտներում առկա է տաղանդների պակաս, ընդհանուր առմամբ ՀՀ-ում մասնագետ գտնելը համեմատաբար հեշտ է: Թեկնածուներ գտնելու լավագույն պրակտիկաներն են՝ տեղական հարթակներում, ինչպիսիք են www.staff.am-ը և www.hr.am-ը, աշխատանքի հայտարարություններ տեղադրելը, հավաքագրող գործակալությունների միջոցով և LinkedIn պորտալը օգտագործելը:

Արդյո՞ք օտատերկրյա բիզնեսին անհրաժեշտ է աջակցություն Հայաստանի պետական հաստատություններում կողմնորոշվելու համար

Չնայած պարտադիր չլինելուն՝ մասնագիտական աջակցությունը կարող է օգնել օտարերկրյա բիզնեսներին կառավարել փաստաթղթավորումը, գրանցման ընթացակարգերը և պետական հաստատությունների հետ հաղորդակցությունը:

Հայաստանում կա՞ն բիզեսին համապարփակ աջակցության ծառայություններ

Ավելի արագ ծառայությունների մատուցման և աջակցության համար առցանց հասանելի են մի քանի հարթակներ՝

• Արտաքին առևտրի ազգային միակ պատուհան

• Բիզնեսի գրանցում

• ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտե